In de tweede fase van een toptoernooi in eigen land moest Magnus Carlsen in juni alle zeilen bijzetten om de koppositie op de Internationale ratinglijst te behouden. In Stavanger had het hem in de eerste fase niet meegezeten, het scorebord toonde na zeven ronden voor hem vijf remises en twee nederlagen, tegen Vladimir Kramnik en Levon Aronian, die twee spelers waren mede daardoor in de live-rating rond de 2810 gekomen, Wesley So stond al op 2810, terwijl Carlsen zelf er op dat moment, van de 2832 op 1 juni, nog minder dan 2820 overhad. Met een overwinning op Sergey Karjakin in de achtste ronde stelde de Noor de zaak toen veilig en op 1 juli had hij met 2822 nog altijd de leiding, het betekende dat de onafgebroken periode met Carlsen als lijstaanvoerder op precies zes jaar gekomen was. In die zes jaar was zijn rating echter alleen bij aanvang, op 1 juli 2011 dus, lager (toen 2821) en ook de marge met de nummer twee was alleen in die beginfase kleiner.

Het drietal belagers heeft het na 1 juli echter zwaar gekregen en het niet alleen tegen Carlsen af moeten leggen, op de ratinglijst die vandaag uitkomt heeft Carlsen met 2827 ten opzichte van de 2804 van de nummer twee weer een wat geruststellender marge, en die nummer twee heet Maxime Vachier-Lagrave (MVL). Carlsen en MVL deden goede zaken op het toptoernooi om de Sinquefield Cup, en vooral Wesley So, die vorig jaar nog glorieerde in Saint Louis, kreeg nu klappen.


Wit: Magnus Carlsen (2822), Zwart: MVL (2789), 4e ronde Sinquefield Cup, Saint Louis, 6 augustus 2017.

1.Pf3 Pf6 2.c4 c5 3.Pc3 d5 4.cxd5 Pxd5 5.e3 Pxc3 6.dxc3 Dxd1 7.Kxd1 Lf5 8.Pd2 Pc6 9.e4 Lg6 10.Lb5 Tc8 11.h4 h5 12.Te1 e6 13.a4 Le7 14.g3 0-0 15.a5 Tfd8 16.a6 b6 17.Kc2 Pe5 18.f4 Pg4 19.Kb3 f6 20.Pc4 Pf2 21.e5 Pe4 22.Le3 Lf5 23.Tg1 Td5 24.Tae1 Kf7 25.Lc1 Lh7 26.Te3 Tcd8 27.Lc6 Pf2! 28.Te2 Pd3 29.exf6 gxf6 30.Lb5 Tg8 31.Ld2 Tgd8 32.Le3 Le4 33.Td2 Tg8 34.Ka4 Tgd8 35.Kb3 Tg8 36.Ka2 f5!? Niet zonder venijn (Lxh4) maar beperkt de bewegingsruimte voor de loper op e4. 37.Th2 Tc8 38.Td2 Tg8 39.Te2


Hier is 39.-Lxh4 geen onlogisch vervolg van het zwarte spel, bovendien stuit daarna zowel 40.gxh4? als 40.Pxb6? op tactische bezwaren, en hoeft zwart ook 40.Th2! Lxg3! 41.Txh5 Tg7 42.Th8 niet te vrezen (=). 39.-Lf3?! Die lijkt niet beter. 40.Th2! Lf6 41.Pd2! Lg4?! 42.Tf1! Geen voordeel vanuit de opening, maar dit lijkt de wereldkampioen op zijn best. Op de een of andere manier lijken de voortdurende prikacties van Carlsen de Fransman verleid te hebben de loper naar g4 te spelen. Daar is die het contact met zijn andere stukken echter kwijt, daardoor is het paard op d3 voor wit nu een geschikt aanvalsobject. 42.-Tgd8 43.Pc4! e5! Noodzaak. 44.fxe5 Lxe5 45.Lg5! Lxg3 Na 46.Td2! blijkt de zwarte stelling op instructieve wijze aan flarden gespeeld te zijn. 46.Tg2? Zal ook met verzilvering van het punt als doel zijn gedaan, maar er is een lek. 46.-Lh3! 47.Txg3 Lxf1 48.Tf3? Onthutsend, nu is hij ook de remisekans 48.Lxd8! Txd8 49.Tf3 voorbij. 48.-Le2! Hij zal op 49.Te3? gerekend hebben, echter na 49.-f4! wint zwart, een dure rekenfout. 49.Lxd8 Lxf3 50.Lxb6 axb6 51.Lc6! Le4! 52. a7 Td8 53.Pd6+ Txd6! Natuurlijk, na 54.a8D Txc6! winnen de drie stukken van de dame. 54.Lxe4 Td8 55.a8D Txa8+ 56.Lxa8 Pe5 De vrijpion beslist de zaak. 57.Kb3 f4 58.Kc2 Kg7 59.Kd2 Pg6 60.Kd3 Pxh4 61.Ke4 f3 62.Ke3 Kf6 63.b4 c4 64.Ld5 Kf5 65.Lxc4 Kg4 66.Kf2 Pg6 67.Lf7 Pe5 69.Lxh5 Pd3+ 70.Kf1 Kg3 71.Lf7 Pf2! en wit gaf op.
De gemiste kansen zullen voor Carlsen een kleine deceptie zijn geweest, de twee winstpartijen die hierna nog volgden, tegen Wesley So en Levon Aronian, twee van de drie belagers in juni, zullen echter veel goed gemaakt hebben. De uiteindelijke 5,5 uit 9 betekende een TPR van 2864, MVL liet zich echter niet meer achterhalen en tekende met 6 uit 9 (TPR 2913) voor het winnen van de Sinquefield Cup 2017, een fraaie toernooioverwinning.

Als opgave 3440 was het nu volgende zelfmat in 3 zetten van Hartmut Laue (1e prijs feenschach 1992) gekozen.

28juli17-d3

Voordat de beoogde dreiging werkt is er een dekking op f3 nodig, dat verklaart 1.Pg1!, die dreiging is: 2.Dg4+! gevolgd door 2.-Kxg4 3.Txe4+ Lxe4# of 2.-hxg4 3.Lxf6+ Txf6#. Een dameoffer dus, waarna wit het lopermat op e4 of het torenmat op f6 af kan dwingen door respectievelijk toren- en loperoffer op die velden. Op die velden concentreert het spel zich ook na de vier zwarte verdedigingen, wit bereikt dan het doel met eerst een dameschaak op het ene veld (e4 of f6) om het vervolgens op het andere af te maken:
1.-Tc6/Lc8 2.Dxe4+! Pxe4 (Lg4) 3.Lxf6+ Txf6#,
1.-Lc6/fxe5+ 2.D(x)f6+! Kg4 3.Txe4+! Lxe4#.


Opgave 3445

E.M.Bogdanov, M.Maradiuk en I.Soroka
1e prijs 64 Shakhmatnoe obozrenie 1988

Wit begint en geeft mat op de 3e zet. Sleutel + alle varianten t/m de 2e witte zet (5 punten) voor 28 september naar:

Dolf Wissmann

Dirk Boutsstraat 53-b

8932 CP Leeuwarden

Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.