Een tijdje geleden deed ik enig onderzoek naar ongeslagen reeksen in de schaakgeschiedenis, van wat ik aantrof is een serie van 82 partijen van Vladimir Kramnik rond de eeuwwisseling het meest indrukwekkend. Een partij in januari 1999 is de eerste in een serie, met alleen grootmeesters als tegenstander, die pas anderhalf jaar later, juli 2000, met een nederlaag tegen Adams in Dortmund ten einde komt. Het verbaast niet want later in 2000 zal hij immers ook nog Gary Kasparov de wereldtitel ontfutselen in een match die uiteindelijk over 15 partijen zal gaan, zelfs Kasparov lukt het niet om een partij te winnen, en met twee keer winst voor Kramnik is het bij 8,5-6,5 over. Het is duidelijk dat Kramnik destijds niet één maar twee indrukwekkende ongeslagen reeksen heeft neergezet, met de nederlaag tegen Adams er tussenin. De eerste serie is dus 82 partijen lang, die tweede is langer dan 15 partijen, maar voor het label 'indrukwekkend' zijn 15 tegen Gary natuurlijk ruim voldoende.

Aan het deze week begonnen jaarlijkse toptoernooi op het eiland Man veel topspelers in een open groep met meer dan 150 spelers, en sommigen krijgen een unieke kans eens tegen een topper te spelen. In de 3e ronde mag een wat oudere Amerikaanse GM (65) die ooit tot de mondiale top-50 behoorde, het profschaken al in de vorige eeuw vaarwel zei maar het schaken enkele jaren geleden toch weer heeft opgepakt, aantreden tegen Vladimir Kramnik (42), de nr. 3 van de wereld, en het bijna ondenkbare gebeurt.

Wit: James Tarjan (USA, 2412), Zwart: Vladimir Kramnik (2803), 3e ronde toernooi Isle of Man, 25 september 2017.

1.c4 Pf6 2.g3 c6 3.Pf3 d5 4.b3 Lg4 5.Lg2 e6 6.0-0 Pbd7 7.Lb2 Ld6 8.d3 0-0 9.Pbd2 Te8 10.h3 Lh5 11.Te1 a5 12.a3 e5 13.cxd5 cxd5 14.Ph4 Pc5 15.Dc2 Pe6 16.Tac1 Pd4 17.Dd1 Pb5 18.Pb1 Dd7 19.Kh2 Ta6 20.Pf3?! e4! 21.dxe4 Pxe4 22.Tf1 Lb8!? 23.Pc3 Pbxc3 24.Lxc3 Tae6 25.Le1 h6?! 26.Tc2 La7 27.Dc1 Lb6 28.e3 Db5 29.Pd4 Lxd4 30.exd4


Zwart heeft voordeel maar het is de Tarjan gelukt om in de partij te blijven. Kramnik mist hier waarschijnlijk niet alleen zijn eigen 30.-Le2! (met voordeel) maar waarschijnlijk ook de witte Le2. 30.-Lf3? 31.Lxf3 Die ziet hij hier echter wel (31.-Dxf1 32.Le2!), maar nu mist hij wellicht dat er dan toch nog remise in zit (32.-Pxg3! 33.Lxf1 Pxf1+ 34.Kg2! Txe1 35.Db2 T8e6! 36.Tc1 Tg6+ 37.Kh1! Pg3+ etc.. 31.-Pxg3? Leidt tot een stelling waarin zwart tegen de twee machtige lopers veel te weinig heeft. 32.fxg3 Dxf1 33.Lf2! Tarjan speelt het sterk uit, de lopers blijven dominant tot het eind. 33.-Dd3 34.Tc3 Df5 35.Kg2 Tf6 36.Dc2 Dd7 37.g4 Tc6 38.Tc5 Td8 39.Df5! Txc5 40.Dxd7 Txd7 41.dxc5 41.-d4 42.Kf1 d3 43.Ke1 d2+ 44.Kd1 Kf8 45.Lg3 Ke7 46.Ld6+ Ke6 47.Kxd2 b6 48.Ke3 bxc5 49.Lxc5 Td8 50.b4 axb4 51.axb4 f5 52.b5 fxg4 53.hxg4 g6 54.b6 h5 55.g5 en Kramnik gaf op.

Opgave 3445 was de nu volgende driezet van E.M.Bogdanov, M.Marandiuk en I.Soroka (1e prijs 64 Shakhmatnoe obozrenie 1988).

Met dat pionnetje voor z'n neus kan de toren op de 8e rij niet veel, 1.Tg8!, biedt perspectief, dan dreigt een torenoffer: 2.Th5+! gxh5 3.Pf5#. Na alle verdedigingen speelt het vrijmaken van e6 een rol in drie gevallen met dameoffer:
1.-Tf5 2.Dxg6+! Kxg6/hxg6 3.Pe6#,
1.-Lf5 2.Df6+! Kxf6 3.Pe6#,
1.-Tf6 2.Df5+! Txf5/Lxf5/gxf5 3.Pe6#/f4#/Pe6#.
Na 1.-Txf7 is het 'gewoon schaken', niet offeren dus, maar pakken: 2.Dxf7! gevolgd door 3.Pe6#, 3.Df4# of 3.f4#.

Opgave 3449

Hans Peter Rehm
2e prijs Problem-Forum 2003

Wit begint en geeft mat op de 10e zet. Sleutel + alle varianten die leiden tot mat op de 10e zet. Zwakkere zwarte zetten, bijvoorbeeld zetten waarna bij optimaal spel wit al op de 9e zet mat kan geven, scoren niet. Varianten t/m de 9e witte zet (7 punten) voor 26 oktober naar:

Dolf Wissmann

Dirk Boutsstraat 53-b

8932 CP Leeuwarden

Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.