Als na de eerste vier partijen in de WK-match tussen Magnus Carlsen en Fabiano Caruana, vier keer werd het remise, een verliezer moet worden aangewezen, zou ik zeggen: wit. Alleen in de 3e partij leverde de voorzet een klein openingsvoordeeltje op, in de andere drie had zwart de beste kansen. Het was vooral de openingspartij, vandaag een week geleden, waarin er een beslissing in de lucht hing. Eigenlijk leken beide spelers daarin hun gebruikelijke niveau niet te halen. Caruana kwam met wit al vrij snel in nagenoeg verloren positie, Carlsen liet het in de afwerking echter lelijk afweten. In de fase vanaf zijn 34e zet, tot en met zijn 40e, liet hij de beste kansen liggen, daarna kon Caruana het nadeel binnen de perken houden.

Wit: Fabiano Caruana (USA, 2832), Zwart: Magnus Carlsen (NOO, 2835), 1e partij in tweekamp om de wereldtitel, Londen, 9 november 2018.

1.e4 c5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 g6 4.Lxc6 dxc6 5.d3 Lg7 6.h3 Pf6 7.Pc3 Pd7 8.Le3 e5 9.0-0 b6 10.Ph2 Pf8 11.f4 exf4 12.Tf4 Le6 13.Tf2 h6 14.Dd2 g5 15.Taf1 Dd6 16.Pg4 Het paard zal zo meteen op h5 staan, een vreemde actie. 16.-0-0-0 17.Pf6 Pd7 18.Ph5 Le5 19.g4 f6 20.b3 Lf7 21.Pd1 Pf8?! Interessant. Wit mag f6 meepakken. 22.Pxf6 Pe6 23.Ph5?! Beter is 23.Pd7! (Txd7 24.Txf7), na 23.-Lf4 moet dan wel weer 24.Pf6. In de partij is het avontuur voor het paard nu voorbij.
23.-Lxh5 24.gxh5 Pf4 25.Lxf4 gxf4



Een mooie kans voor Caruana hier om, na zijn mislukte opening, met 26.Txf4! de schade te beperken.
26.Tg2?! Thg8 27.De2 Txg2+ 28.Dxg2 De6 29.Pf2 Tg8 30.Pg4 De8! 31.Df3 Dxh5 32.Kf2 Lc7 33.Ke2 Dg5!



Wit is in grote problemen, het beste is waarschijnlijk 34.Df2! om na 34.-h5 35.Ph2 het paard er via f3 weer in te brengen. 34.Ph2?! Geeft vrijwillig de controle over e5 op, 34.-De5! profiteert. 34.-h5? 35.Tf2 Met de dame via b2 de witte stelling in, ook nu het juiste idee. Na 35.-De5?! 36.Tg2! heeft wit tegenspel, dat zwart door 35.-Dg7! te spelen kan voorkomen. 35.-Dg1 Via de onderste rij, eigenlijk de verkeerde kant. 36.Pf1 Toch zijn de kansen voor zwart, na alsnog 36.-Dg7!, nog niet verkeken. 36.-h4? Maar deze geeft wit een goede kans op ontsnapping, via 37.e5! Lxe5 38.Dxc6+ Kb8 39.a4!, zwart is dan namelijk tijdelijk uitgepraat. Maar het blijkt een fase met missers van beide kanten te zijn. 37.Kd2? Kb7 38.c3 Een mooie directe afmaker is nu 38.-Tg3! 39.Pxg3 hxg3 en 40.-Da1, de zet van Carlsen is waarschijnlijk een laatste voorbereidingszet. 38.-Le5?! Nu is 39.-Tg3 inderdaad een verwoestende dreiging. 39.Kc2! Die nu, voorlopig in ieder geval, is gepareerd! Na 39-Tg3?! 40.Pxg3 hxg3 heeft wit 41.Td2! Da1 42.d4! en dat brengt redding. Na 39.-b5! echter, hangt die actie met Tg3 nog altijd in de lucht en staat zwart nog altijd op groot voordeel. 39.-Dg7?! En juist nu verlegt de dame haar aandacht naar de damevleugel. 40.Ph2?! Waar de zwarte dame op de 35e of de 36e zet het beste via g7 voor een actie op de damevleugel had kunnen kiezen, maar Carlsen voor g1 koos, is het op de 39e en 40e zet in feite andersom. In plaats van 39.-b5!, waarna de dame op g1 goed staat, heeft de wereldkampioen de dame van g1 naar g7 gespeeld, en opnieuw krijgt hij een tweede kans. De dame kan namelijk op haar schreden terugkeren: 40.-Dg1!, en na het gedwongen 41.Pf1 kan dan alsnog voor 41.-b5! gekozen worden. 40.-Lxc3? 41.Dxf4 Nu is wit helemaal terug in de partij. 41.-Ld4 42.Df7+ Ka6 43.Dxg7 Txg7 44.Te2 Tg3 45.Pg4 Txh3 46.e5 Tf3 47.e6 Tf8 48.e7 Te8 49.Ph6 h3 50.Pf5 Lf6 Op internet waren de voorspellingen over de afloop van deze partij hier al een stuk in de richting van 'Remise' getrokken. Voor dat resultaat moest Caruana nog wel t/m zijn 115e zet aan het werk.

Als opgave 3504 had ik laatst voor een lastige tweezet gekozen (Mark Basisty en Anatoly Vasilenko, 2e prijs Kazimov-65 JT 2017).

Zwart heeft de Lb6-Tc5-batterij, dankzij een dubbele aanval op b6, enigszins onder onder controle, de toren verhindert echter ook dat 2.Td3 mat is. De pion op c7 zou eigenlijk ook een dergelijke dubbele taak moeten hebben, dat is het geval na 1.Lxg2? (2.De4#), met 1.-cxb6 laat de pion de dekking van d6 los en dus: 2.Dd6#. Maar een stuk slaan met de sleutelzet, dat doen we liever niet, op 1.-hxg2! is ook geen antwoord. Het moet andersom!
En dan kom je uit bij 1.Dd6!, dreigt 2.Tc4#. De beoogde overbelasting van zowel toren als pion speelt inderdaad in de volgende drie varianten: 1.-Txb6 2.Td3#, 1.-cxb6 2.Lxg2#, 1.-cxd6 2.Tb5#. Verder nog: 1.-Lxd5 2.Dxd5#.

Opgave 3508
Frederick R. Gittins
Speciale prijs TT Birmingham Post (vóór 1898)

Wit begint en geeft mat op de 2e zet. Sleutelzet (3 punten) + alle matzetten die wit nodig heeft (1 punt) voor 13 december naar:

Dolf Wissmann

Dirk Boutsstraat 53-b

8932 CP Leeuwarden

Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.